Ngày đăng: Thứ Ba, 27 tháng 10 năm 2026

Thuốc viên có dạng bào chế đặc biệt với mục đích kiểm soát quá trình giải phóng hoạt chất, bảo vê, che giấu mùi vị,…. Khi nhai, bẻ nhỏ, nghiền nhỏ những thuốc này sẽ phá vỡ cấu trúc giải phóng thuốc, làm thay đổi dược động học của thuốc (hấp thu, phân bố, chuyển hóa, thải trừ) dẫn đến mất hoặc giảm hiệu quả điều trị hoặc xảy ra độc tính cho người bệnh. Do đó, một số nhóm thuốc không được nhai, không bẻ, không nghiền bao gồm các thuốc sau:

  1. Thuốc có dạng bào chế giải phóng dược chất kéo dài

- Đây là dạng thuốc có bao một lớp màng mỏng đặc biệt hoặc có khung trơ chứa thuốc giúp phóng thích dược chất từ từ trong suốt thời gian di chuyển trong ống tiêu hóa để cho tác dụng kéo dài, phóng thích dược chất suốt 12 hoặc 24 giờ.

- Nếu nhai, bẻ, nghiền các thuốc dạng bào chế này làm tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn, nguy cơ độc tính và giảm thời gian tác dụng thuốc.

- Dấu hiệu nhận biết các thuốc dạng này thường chỗ tên thuốc có các chữ viết tắt đi kèm như sau:

Ký Hiệu

Tên Tiếng Anh

Tên Tiếng Việt

LA

Long acting

Tác dụng kéo dài

CR

Controlled release

Phóng thích có kiểm soát

CD

Controlled delivery

Phóng thích có kiểm soát

SR

Sustained release

Phóng thích chậm

XL/XR

Extended release

Phóng thích kéo dài

SA

Sustained action

Tác dụng kéo dài

DA

Delayed action

Tác dụng chậm

MR

Modified release

Giải phóng biến đổi

ER

Extended release

Tác dụng kéo dài

PA

Prolonged action

Tác dụng kéo dài

Retard

Retard

Giải phóng chậm

 

  1. Thuốc bao tan trong ruột

- Đây là dạng bào chế để thuốc đi qua dạ dày còn nguyên vẹn và chỉ tan ở phần đầu ruột non và phóng thích dược chất ở ruột. Mục đích của dạng bào chế này nhằm bảo vệ thuốc khỏi acid dạ dày hoặc ngăn ngừa kích ứng dạ dày.

- Nếu nhai, bẻ, nghiền thuốc bao tan trong ruột có thể làm giải phóng hoạt chất trong dạ dày dẫn tới giảm hiệu quả điều trị, kích ứng tại chỗ, gây loét.

  1. Thuốc đặt dưới lưỡi

- Thuốc đặt dưới lưỡi qua hệ thống mao mạch trong khoang miệng, vào thẳng tuần hoàn chung và cho tác dụng nhanh, không qua ống tiêu hóa và không bị chuyển hóa tại gan. Việc nhai, bẻ, nghiền thuốc sẽ phá vỡ cấu trúc nguyên vẹn của thuốc,ảnh hưởng tới quá trình hấp thu và tác dụng của thuốc.

  1. Thuốc viên sủi

- Thuốc được bào chế để hòa tan hoặc phân tán trong nước trước khi nuốt. Thuốc dạng sủi là dạng phải giữ nguyên viên, tránh ẩm tốt để giữ nguyên hoạt chất và chỉ nuốt sau khi hòa tan.

- Nếu nhai, bẻ, nghiền thuốc dạng sủi sẻ rất có hại cho đường tiêu hóa và khi không đủ nước để hòa tan, thuốc không thể phát huy hết tác dụng.

  1. Thuốc chứa dược chất có nguy cơ gây hại cho người tiếp xúc

- Các thuốc chứa dược chất gây kích ứng hoặc nguy hiểm như thuốc gây độc cho tế bào, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc điều trị ung thư,… Việc bẻ, nghiền các thuốc này có thể gây rủi do về sức khỏe cho người thao tác do hít phải bột thuốc.

  1. Thuốc có mùi vị khó chịu

- Thông thường, những dược chất có đặc điểm trên sẽ được bào chế dưới dạng bao phim hoặc bao đường để che giấu mùi vị khó chịu của dược chất.

- Nếu nhai, bẻ, nghiền thuốc sẽ làm phá vỡ lớp bao bên ngoài gây ra mùi vị khó chịu khiến cho người bệnh khó nuốt hơn hoặc kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa.