Trước tình hình số ca mắc tay chân miệng (TCM) tăng nhanh trong 3 tháng đầu năm 2026, đặc biệt là sự xuất hiện của biến chủng nguy hiểm EV71, Bộ Y tế đã chính thức phát hành công văn khẩn yêu cầu các cơ sở y tế toàn quốc siết chặt công tác thu dung, điều trị và phòng chống lây nhiễm.
1. Diễn biến dịch bệnh: Con số đáng báo động
Theo báo cáo từ Bộ Y tế, tình hình dịch bệnh tay chân miệng tính từ đầu năm 2026 đến nay có những diễn biến hết sức phức tạp:
- Quy mô mắc bệnh: Cả nước ghi nhận 25.094 trường hợp mắc bệnh, trong đó đã có 04 ca tử vong.
- Điểm nóng phía Nam: Khu vực này đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 18.031 ca, chiếm đến 71,9% tổng số ca mắc trên toàn quốc.
- Đối tượng đích: Virus chủ yếu tấn công trẻ em, đặc biệt nhóm từ 1-5 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo 92,7%.
Đặc biệt, kết quả xét nghiệm tại các bệnh viện tuyến đầu (Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Nhi đồng Thành phố...) đã xác nhận sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71). đây là tác nhân có độc lực cực cao, diễn tiến bệnh rất nhanh và dễ gây biến chứng thần kinh nặng, làm gia tăng nguy cơ tử vong ở trẻ.
2. Những dấu hiệu "vàng" cha mẹ cần đặc biệt lưu ý
Bệnh tay chân miệng bắt đầu bằng các triệu chứng dễ nhầm lẫn, nhưng có thể chuyển nặng chỉ trong vài giờ.
- Biểu hiện chính: Sốt, loét miệng, phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng mông hoặc đầu gối.
- Dấu hiệu nguy hiểm: Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở y tế và gia đình cần theo dõi sát các biểu hiện chuyển nặng như: sốt cao khó hạ, giật mình, đi đứng loạng choạng hoặc các biểu hiện thần kinh khác.
3. Bộ Y tế chỉ đạo quyết liệt 5 nhiệm vụ trọng tâm
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, Bộ Y tế đã ban hành chỉ đạo hỏa tốc, yêu cầu lãnh đạo các đơn vị y tế toàn quốc tập trung tổng lực triển khai các nhóm giải pháp then chốt:
- Công tác Kế hoạch: Xây dựng phương án sẵn sàng tổ chức khám, thu dung và cách ly điều trị ngay cả trong tình huống số bệnh nhi tăng đột biến.
- Đảm bảo nguồn lực điều trị: Các cơ sở phải đảm bảo đủ thuốc, hóa chất, vật tư và thiết bị y tế theo đúng hướng dẫn chẩn đoán tại Quyết định số 292/QĐ-BYT. Đặc biệt, các bệnh viện tỉnh cần củng cố năng lực hồi sức tích cực để điều trị tại chỗ cho bệnh nhân nặng.
- Kiểm soát lây nhiễm chéo: Tăng cường giám sát quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn và xử lý rác thải y tế, quyết tâm không để xảy ra các ổ dịch bên trong bệnh viện.
- Hỗ trợ chuyên môn: Các bệnh viện tuyến cuối có trách nhiệm tập huấn, nâng cao năng lực phát hiện sớm dấu hiệu nặng cho nhân viên y tế tuyến cơ sở.
- Chế độ thông tin: Thực hiện báo cáo dịch bệnh nghiêm túc theo Thông tư 54/2015/TT-BYT để kịp thời có phương án điều phối chung.
4. Khuyến cáo từ chuyên gia y tế
Bệnh tay chân miệng hiện chưa có vaccine phòng bệnh đặc hiệu đối với tất cả các chủng. Vì vậy, sự chủ động của gia đình là lá chắn quan trọng nhất:
- Vệ sinh đôi bàn tay: Đây là biện pháp quan trọng nhất để cắt đứt nguồn lây.
- Khám bệnh kịp thời: Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ, cần đưa đến cơ sở y tế để được phân loại và hướng dẫn điều trị, không tự ý điều trị tại nhà khi chưa có chỉ định.
- Hợp tác cùng ngành y tế: Cung cấp thông tin dịch tễ chính xác để các cơ quan chức năng thực hiện giám sát và khoanh vùng dịch bệnh
Bộ Y tế khuyến cáo người dân không nên hoang mang nhưng tuyệt đối không được chủ quan trước chủng virus EV71 nguy hiểm. Sự vào cuộc quyết liệt của ngành y tế cùng sự nâng cao ý thức của cộng đồng sẽ là chìa khóa để đẩy lùi dịch bệnh trong năm 2026.
Nguồn: Bộ Y tế; HCDC TP. Hồ Chí Minh